Etken:Nosema apis (protozoon) olup arıların mide-bağırsak epitel hücrelerinde gelişmektedir. Bulaşma Besin yada sular ile Nosema sporlarının alınmasıyla olmaktadır . Hastalık çevre koşullarının durumuna göre akut veya kronik olarak seyretmekte olup, Kronik formda hastalık fazla dikkat çekmez ve arılar hasta olmasına ve protozoon taşımasına rağmen ölüm oranı % 10 -30 arasında değişir. Akut formda ise % 100' e varan ölüm görülebilir.
Belirtiler:
Karında şişkinlik ve uçma zorluğu, kanatlarının ayrılmış olması ve anormal görünüşü, sekunder enfeksiyonlara duyarlılıkların artması, (sindirim sistemi mukozası tahrip olduğundan) hastalık şiddetli seyrederse kıllarda dökülme ve parlak, yağlı bir görünüm alma , hastalığın seyrine göre ailelerde zayıflama veya kovanlarda sönme.
Sebepler:
Kalitesiz ve yetersiz beslenme, arıların rahatsız edilmeleri (ağaç dalları ile kovanlara vurulması, gürültü, tavukların kovanların üzerinde gezinmeleri gibi), rutubetin fazlalığı, çevrenin pestisitlerle bulaşık olması, hastalık taşıyan balların ve yavrulu peteklerin, zayıf kovanlara aktarılması.
Teşhis:
Hasta arıların son tergiti koparıp veya yavaşça çekilerek barsaklar incelendiğinde hastalarda orta bağırsakların kıvrımlarını kaybettiği, büyüdüğü, şişmiş ve donuk gri-beyaz bir renk aldığı görülür. (Normalde orta barsak kahverengi-kırmızı renklidir.) (Nosema hastalığında belirtiler çoğu kez dikkat çekmediği için teşhis zordur.
